مصطفى النوراني الاردبيلي
320
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
اينرو زعفران اشتها را از بين مىبرد . و ليكن با حرارتى كه دارد كبد و معده را تقويت كند و معده را دباغ دهد و قبض گرداند . بعضى گويند زعفران براى طحال خوب است . اندامان دفعى : شهوتانگيز است ، ادرار بول كند ، زعفران را با موم يا زرده تخم مرغ و دو چندان روغن زيتون قاطى كنند در علاج سخت شدن زهدان و به هم آمدن دهانه آن و قرحههاى پليد زهدان نافع است . زهرها : گويند : اگر سه مثقال زعفران را يكمرتبه بخورند از شادى سكته كنند و مىميرند . جانشين : هموزنش كوشنه و 41 وزنش پوست دارچين ختايى است . « 1 » زعفران داراى خواص نيروبخشى و قاعدهآورى است و درد كمر را كه توأم با اختلال رگل است آرام مىكند . مصرف زياد آن ناراحتى و قولنج توليد مىكند حتى در زمان حاملگى باعث سقط جنين مىشود يا پس از بوييدن گرد نرم زعفران باعث سردردهاى شديد و سرگيجه و رعشه مىشود . « 2 » زعفران گياهى است داراى گلهاى زرد خوشبو كه تارهاى نازك زردرنگ ميان آن قرار دارد و زعفران معروف عبارت از همان تارهاست . گلهاى زعفران را در موقع خود مىچينند و تارهاى آن را جدا مىكنند و آماده مىسازند . اين گياه در جاهاى معتدل به ثمر مىرسد و پياز آن كاشته مىشود . پيازش شبيه پياز نرگس است و پس از سبز شدن در زمين باقى مىماند و هر سال گل و حاصل مىدهد . در ميان كردها دمكرده آن را براى تسكين درد و رفع سرفه مصرف مىكنند . « 1 » قسمت مورد استفاده اين گياه ، ناحيه انتها و كلاله آن است كه تحت نام زعفران در بازار تجارت مىشود . زعفران اثر مسكن سرفه در برونشيتهاى مزمن دارد و آن نيز به علت اثر بىحس كنندگى آن بر روى انتهاى اعصاب حبابهاى ريوى است . از اين گياه مىتوان جهت رفع بىخوابيهاى با منشأ تحريكات مغزى ، حالات تشنجى و درد دندان
--> ( 1 ) - قانون در طب ، ص 139 ( 2 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 114 . ( 1 ) - طب سنتى در ميان كردان ، ض 99